Informacje o plikach cookie

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

POLITYKA PLIKÓW COOKIES

Co to są pliki cookies:
Pliki Cookies ( tzw. ciasteczke) - to pliki, które są zapisywane i przechowywane w naszym komputerze podczas gdy odwiedzamy strony internetowe. Pliki te pozwalają zapamiętać nasze ustawienia dzięki czemu kolejna wizyta na tej samej stronie jest bardziej efektywna i przyjemna.

Pliki cookies wykorzystywane są w celu:

    Utrzymywania sesji, dzieki czemu jako użytkownicy nie musimy na każdej podstronie Serwisu ponownie się logować
    Dostosowania zawartości strony internetowej do naszych możliwości. W szczególności dzięki tym plikom można rozpoznać urządzenia Użytkownika danego Serwisu i odpowiednio do jego potrzeb dostosować daną stronę.
    Tworzenia statystyk, które pozwalajązrozumieć, poznać sposoby korzystania ze stron internetowych

W ramach serwisu zsckrbogdanczowice.pl możemy stosować następujące rodzaje plików :

    "reklamowe" - pozwalają dostarczać nam Użytkownikom treści reklamowych dostoaowanych do naszych zainteresowań
    ciasteczka umożliwiające zbierania informacji o korzystaniu ze stron internetowych danego serwisu
    "niezbędne: pliki cookies, pliki te umożliwiają korzystanie z usług w ramach danego serwisu internetowego
    "funkcjonalen" pliki cookies, umożliwiające zapamietywanie wybranych przez Uytkownika ustawień, np. jązyka, regionu, wyglądu strony internetowej itp.
    pliki cookies służące do zabezpieczania, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach serwisu.

Wyłączenie stosowania plików cookies może spowodować utrudnienia korzystanie z niektórych usług w ramach naszych serwisów internetowych, w szczególności wymagających logowania. Wyłączenie opcji przyjmowania plików cookies nie powoduje natomiast braku możliwości czytania lub oglądania treści zamieszczanych w serwisie internetowym zsckrbogdanczowice.pl z zastrzeżeniem tych, do których dostęp wymaga logowania.

 

 

Wpływ czytania na rozwój młodzieży

Niestety stajemy się społeczeństwem, w którym czyta się coraz mniej. Jak wynika z badań przeprowadzonych w 2015 r. przez Zakład Badań Czytelnictwa Biblioteki Narodowej i TNS OBOP 63% Polaków w ciągu ostatniego roku nie przeczytało nawet fragmentu książki. Wraz  ze wzrostem  popularności telewizji oraz zwiększeniem łatwości dostępu do komputerów i Internetu w ostatnich latach, nawyk czytania książek zanika. Coraz więcej  osób woli  obejrzeć film nakręcony na podstawie książki, niż przeczytać samą powieść, gdyż wymaga to znacznie mniejszego wysiłku, oraz pochłania znacznie mniej czasu.  Zjawisko to staje się coraz bardziej powszechne wśród uczniów, dla których oglądanie ekranizacji jest jedyną formą kontaktu z lekturą szkolną.

Badania pokazują, że liczba czytających – zwłaszcza - dla przyjemności drastycznie spadła, i spada dalej.

A człowiek wychowany jedynie przez „szklany ekran”, pochłonięty przez Internet , funkcjonuje zupełnie inaczej, niż ktoś, kto czyta książki.

Dlaczego?

Nie ulega wątpliwości, że kontakt z książką ma ogromny wpływ na rozwój człowieka.

Treści w niej zawarte oddziałują na wiele obszarów ludzkiej psychiki: pamięć, koncentrację, kreatywność i inne.

Lektura dostarcza wiedzy o świecie i ludziach, kształtuje właściwą hierarchię wartości.

 

Wraz ze spadkiem poziomu czytelnictwa obniża się poziom rozumienia czytanego przez dzieci i młodzież tekstu.

Widać to przede wszystkim na egzaminach z języka polskiego.

Tymczasem czytanie ze zrozumieniem to umiejętność niezbędna na każdym przedmiocie i po prostu w życiu.

W rozwoju młodego człowieka książka może spełnić szczególnie ważną rolę.

 

 

Dojrzewający młody człowiek, poszukujący wzorów, budujący dopiero swój wizerunek, może znaleźć w literaturze podstawy do konstruowania własnej osobowości czy światopoglądu. Książka może stać się płaszczyzną kontaktu między młodzieżą a dorosłym, może się stać sprzymierzeńcem dorosłych, ponieważ może stanowić pretekst do rozmów na ważkie tematy. Czytanie książek może być mądrym, dostępnym sposobem budowania więzi rodzinnej, budowania autorytetu rodzica. Powinniśmy więc utwierdzać dzieci w przekonaniu, że czytanie  z pewnością przyniesie im dużo pożytku, a korzyści wynikające z czytania przełożą się na lepsze wyniki w szkole.

Dlaczego warto czytać?                 

Czytanie to świetne ćwiczenie dla naszego mózgu.

Pierwszym z obszarów, w którym dochodzi do rozwoju intelektualnego w trakcie czytania, jest pamięć. Długoletni eksperyment przeprowadzony przez amerykańskich lekarzy wykazał, iż pamięć ludzi, którzy dużo czytali, była znacznie lepsza od pamięci osób stroniących od książek. Różnica pomiędzy jedną a drugą grupą wyniosła 48% . Niezaprzeczalnym jest  fakt,  że czytanie wprawia w ruch nasz mózg i zmusza do wysiłku. Dzięki temu poprawia się zdolność myślenia analitycznego, tworzą i utrwalają się połączenia komórek mózgowych. Podczas czytania staramy się skupić, zrozumieć i zapamiętać wiele rzeczy, odkrywamy nowe pojęcia i miejsca. Czytając powieść wyobrażamy sobie miejsce, w którym rozgrywa się akcja, bohaterów, ich mimikę, zachowanie. Tworzymy w swojej głowie film. Oczy widzą litery, wyrazy, a mózg przemienia je w głowie na obraz. To pobudza mózg do działania. Dzięki takiej aktywności nasz mózg starzeje się znacznie wolniej. 

Czytanie uczy myślenia.

Komunikacja międzyludzka oparta jest na słowie, gdyż to właśnie ono - poprzez odwołanie się do świadomości - jest podstawą naszego myślenia.

W konfrontacji książki, opartej na słowie, z przekazem telewizyjnym, bazującym na obrazie, język okazuje się bardziej uniwersalny. Dzięki niemu możemy przedstawić zarówno wydarzenia, jak również przeżycia wewnętrzne, zjawiska świata materialnego i niematerialnego. Ludzie są istotami myślącymi, ponieważ operują słowem, a nie dlatego, że widzą i słyszą. Uczucia i myśli docierające do naszej świadomości za pomocą słów nie mają odpowiednika w prostych symbolach wizualnych. Przeczytane w książkach historie uczą dostrzegania związków przyczynowo-skutkowych, odnajdywania zależności i wyciągania własnych wniosków. Jednym słowem, czytanie kształtuje umiejętności samodzielnego myślenia i formułowania myśli – kompetencje niezbędne do właściwego funkcjonowania społecznego.

 

Czytanie wzbogaca słownictwo.             

Czy pamiętacie Państwo, jak próbowaliście wywnioskować znaczenie nowych bądź trudnych słów z kontekstu? W ten sposób szybciej zapamiętujemy dane słowo. Takie same korzyści daje nam czytanie książek. Podczas czytania książek, zwłaszcza tych dotyczących konkretnej dziedziny wiedzy, napotykamy nowe słowa. Nie sięgamy wtedy po słownik, ale próbujemy wywnioskować znaczenie słowa właśnie z kontekstu. Gdy słowo pojawia się w książce kilka razy, szybciej je zapamiętamy. W ten sposób uczymy się słów, których raczej nie używamy podczas rozmowy ze znajomymi. Czytanie jednocześnie wymaga zdolności językowych, jak i je rozwija, ponieważ jest nierozłącznie związane z mówieniem i pisaniem. Tych, którzy nie czytają nic albo niewiele, bardzo łatwo poznać. Zdradzają się częstym używaniem zwrotów typu: „No wiesz, o co mi chodzi”, „No… tego. ..”. Zacinają się, zastępują słowa gestami lub imitują dźwięki. Ocenę ludzi i przedmiotów ograniczają do przymiotnika „fajny” lub „super”. Warto do tego dodać także fakt, że przeprowadzone w Anglii badania ujawniły, że istnieje ścisła zależność pomiędzy godzinami spędzonymi przed ekranem a rozwojem słownictwa. Prawie wszystkie tzw. „telewizyjne dzieci” w wieku 3 lat mówią na poziomie dzieci o rok młodszych. Im bogatszy język, tym sprawniejsze wyrażanie własnego zdania, lepsza umiejętność werbalizowania uczuć i potrzeb. Ludwig Wittgenstein badając zależność między językiem, którym się posługujemy, a naszymi horyzontami umysłowymi, stwierdził: Granice mojego języka wyznaczają granice mojego świata. Warto zatem zadbać, aby granice te wyznaczały jak największy obszar.

Czytanie wpływa pozytywnie na umiejętność pisania.

Jeśli czytanie może poprawić zdolność analitycznego myślenia, wzbogacić słownictwo, to już jeden krok do wykorzystania tego również podczas pisania. Czytając uczymy się poprawnej ortografii, interpunkcji, kształtujemy także nasz styl. Analizując cudze teksty, uczymy się budować własne.

Czytanie służy poznawaniu dziedzictwa kulturowego i budowaniu  własnej tożsamości.

Poprzez książki poznajemy przeszłość i tradycje swojego kraju, regionu, miasta. Książki przybliżają nam mentalność i problemy naszych przodków. Dzięki temu lepiej rozumiemy, kim jesteśmy. Dzięki książkom rodzi się więź między odległymi pokoleniami.

Czytanie poprawia koncentrację i pamięć.

Nieumiejętność skupienia się na rzeczach istotnych sprawia, że osoby stają się niepewne siebie i trudno znoszą porażki. Ćwiczenie koncentracji uwagi to bardzo trudne zadanie, ale niezbędne dla prawidłowego rozwoju intelektualnego. Rodzice powinni wspierać dzieci we wszystkich rodzajach aktywności, które pomagają wydłużać czas koncentracji i skupiać uwagę. Jak to się dzieje, że nie możemy zapamiętać numeru telefonu, czyjegoś imienia czy nazwiska, a pamiętamy imiona bohaterów czy nazwy fantastycznych miejsc, o których przeczytaliśmy w książce? Dzieję się tak, ponieważ książka daje nam kompletną informację, zamkniętą i oprawioną pewną historią.  Dzięki temu łatwiej się skupiamy. Czytanie książki wymusza na nas skupienie i koncentrację. W przeciwieństwie do gazet i magazynów, w których pojawiają się krótkie treści i kilka informacji, książka podaje nam dość dużą całość, dotyka wielu aspektów, prezentuje różne wątki.

Czytanie wyrabia cierpliwość.

W telewizji bardzo dużo informacji jest przekazywanych w niezwykle krótkim czasie, co nie pozwala na zapamiętanie czy przemyślenie ich wszystkich. W ten sposób telewidz uczy się skupiania uwagi na krótką chwilę, a jego myśl staje się bardziej impulsywna niż refleksyjna (niektóre badania wskazują nawet na związek między nadmiernym oglądaniem telewizji a pochopnym podejmowaniem decyzji i niecierpliwością) . W trakcie czytania przetwarzanie informacji przebiega wolniej. Odwracając kartki, wchodzimy stopniowo w mechanizm narracji. Krok po kroku staramy się zrozumieć książkę. Tempo zależy od nas. Do pewnych rzeczy można w każdej chwili wrócić, najistotniejsze można sobie zaznaczyć. Można powiedzieć, że czytanie jednocześnie wymaga oraz uczy cierpliwości.

Czytanie rozwija wyobraźnię.   

Telewizja nie pozwala nam na samodzielne myślenie. Niczego nie musimy sobie wyobrażać czy dochodzić do czegoś drogą naturalnej refleksji. Wszystko mamy podane: zarówno scenerię, mimikę, jak i ton głosu. Czytając, sami obsadzamy role, obmyślamy tło i kierujemy akcją. Każdy szczegół wygląda tak, jak zechcemy. Wizualizujemy w głowie miejsca, osoby, sytuacje. To jest naprawdę niezwykła umiejętność. Dzięki czytaniu potrafimy odnaleźć się w otaczającym nas świecie, szybciej zdawać sobie sprawę z różnych rzeczy, jesteśmy bardziej świadomi siebie i świata, lepiej go odbieramy i rozumiemy. Potrafimy przenieść różne sytuacje z książek do życia codziennego, zazwyczaj podświadomie, ale dzięki temu umiemy wiele rzeczy przewidzieć i z wieloma sobie poradzić. 

Czytanie rozwija empatię i postawy prospołeczne.

Czytanie uczy empatii i wrażliwości. Empatyczne zachowania w stosunku do bohaterów literackich przekładają się z czasem na rozwój rzeczywistych postaw prospołecznych. Wyniki badań przytaczanych przez Hoffmanna dowodzą, że im wyższy poziom empatii, tym większa gotowość do rzeczywistego pomagania innym ludziom, zwłaszcza cierpiącym. Poza tym, aby poczuć empatyczne cierpienie, wystarczy tylko wyobrażać sobie sytuację ofiar, czytać o nich lub dyskutować. Wówczas uczucie empatii pojawia się za sprawą dwóch mechanizmów: kojarzenia pośredniego oraz przyjmowania ról. Można więc założyć, że te dwa mechanizmy pojawiają się podczas czytania książki, gdy brak jest bezpośredniego kontaktu z osobą, a naszej percepcji dostępny jest tylko opis przeżyć bohatera oraz – ewentualnie - emocji, które im towarzyszą. Z drugiej strony, mechanizm przyjmowania ról wiąże się także z posiadaniem przez nas wiedzy o tym, jakie emocje najczęściej towarzyszą określonej sytuacji. Im bogatsze nasze doświadczenia, tym wiedza jest większa. Niektórych sytuacji nie możemy przeżyć lub zaobserwować. Czytanie można zatem uznać za jeden ze sposobów zwiększania wiedzy na ten temat. Dodatkowo badania wykazały, że empatia zmniejsza także agresję i potrzebę manipulowania innymi. U osób z wysokim poziomem empatii częściej pojawia się potrzeba przeproszenia i rekompensaty. Moralność, której podstawą jest empatia, to fundament zachowań prospołecznych oraz kierowania się zasadą wzajemności i sprawiedliwości.

Czytanie zmniejsza poziom stresu oraz pomaga budować relacje.

Zalety czytania odkryli także psychoterapeuci i psycholodzy. Biblioterapia stosowana jest jako narzędzie wspierające podczas terapii medycznych. Odpowiednio dobrana lektura zdaniem lekarzy zapewnia pacjentowi psychiczne wsparcie, redukuje napięcie nerwowe i stany lękowe. Czytanie odpowiednich książek jest polecane jako forma leczenia psychoterapeutycznego dzieci nieśmiałych, nadmiernie agresywnych, z szeroko pojętymi trudnościami w rozwoju emocjonalno- społecznym. Książka może pomóc zarówno w poznaniu sytuacji, z którymi dziecko się nie zetknęło, jak też posłużyć za temat rozmowy o trudnych emocjach, których samo doświadcza. Literatura pełni również funkcję kompensacyjną, ponieważ odrywa czytelnika od rzeczywistości, zapewniając relaks i wytchnienie od problemów codzienności. Badania brytyjskich naukowców udowodniły, iż oderwanie się od codziennych zmartwień i obowiązków na rzecz wciągającego kryminału albo reportażu prasowego może zmniejszyć poziom naszego stresu nawet o ok. 70 %. Czytanie książek pomaga także budować relacje między ludźmi oraz rozwiązywać bieżące problemy poprzez przekazywanie gotowych rozwiązań. Biblioterapia stosowana jest także w działaniach profilaktycznych. Odpowiednio dobrana lektura kształtuje bowiem osobowość młodego czytelnika. Książka jest dla nastolatka źródłem wzorców osobowych oraz postaw życiowych.

Czytanie poszerza wiedzę i buduje poczucie własnej wartości.

Im więcej czytamy, tym więcej wiemy. Im więcej wiemy, tym pewniej się czujemy w różnych sytuacjach. Im pewniej się czujemy, tym bardziej rośnie poczucie własnej wartości. Czy to nie wspaniałe? To jest reakcja łańcuchowa, która daje same korzyści.  Czytanie czyni Cię świetnym rozmówcą. Na pewno byliście Państwo się kiedyś w sytuacji, w której nie mieliście nic ciekawego do powiedzenia, lub nie wiedzieliście, jak się zachować. Posyłamy wtedy uśmiechy, aby nie wydało się, że nie mamy pojęcia, o czym ktoś rozmawia. Wcale nie musi tak być. Wystarczy, że zaczniemy więcej czytać. Potraktujmy książki jako źródło wiedzy, możliwość poszerzania horyzontów i wzbogacania słownictwa. Wybierajmy książki z różnych dziedzin - biografie, książki psychologiczne, podróżnicze, nawet kryminały. Każda z nich niesie ze sobą inny przekaz i inny rodzaj informacji, które mogą nam pomóc zabłysnąć w towarzystwie. 

Czytanie daje satysfakcję i zabija nudę.

Jeśli siedzimy w domu i nie mamy żadnej propozycji spędzenia czasu poza nim, jesteśmy znudzeni, nie wiemy, co ze sobą zrobić – sięgnijmy po książkę. Przeniesiemy się do zupełnie innego świata, poznamy nowe postaci, dowiemy się nowych rzeczy. Jaką ogromną satysfakcję daje czytanie! Musimy znaleźć tylko to, co naprawdę polubimy, co nas zainteresuje. Czytanie książek to jeden z najlepszych sposobów odpoczywania. Książki mogą nam zaoferować świetną zabawę, ale także różnego rodzaju emocje – od strachu po wzruszenie. Podróż w świat wyobraźni daje wytchnienie i tak potrzebną współczesnej młodzieży ciszę, zwłaszcza po zbyt długim oglądaniu telewizji czy graniu na komputerze. 

Czytajmy więc, czytajmy razem, osobno, czytajmy komuś i dla siebie, bo jak powiedział Kornel Makuszyński: „Człowiek więdnie bez dobrej książki, jak więdnie kwiat bez słońca”

 

Podsumowujemy:

 Literatura:

  1. Jakubowicz A., Lenartowska K., Plenkiewicz M., Czytanie w początkowych latach edukacji, Bydgoszcz 1999. 2. Truskolaska J., Wychować miłośnika książki czyli czytelnictwo i okolice, Tychy 2007. 3. Aneta Bohaczewska- Petryna, Wpływ literatury na rozwój empatii i postaw prospołecznych u młodego czytelnika, "Ryms" nr 9, 2010, s. 13-15. 4. P. T. Nowakowski, Fast Food dla mózgu czyli telewizja i okolice, Tychy 2002. 5. http://zielonyszlak.com.pl/zdrowe-cialo-i-umysl/242-ksiazka-a-rozwoj-czyli-jak-czytanie-udoskonala-czlowieka 6. http://www.blog.tolle.pl/dlaczego-warto-czytac/ 7. http://czytamwruchu.pl/2015/11/22/co-daje-nam-czytanie-gra-wyobrazni/ 8. http://kobieta.dziennik.pl/twoje-emocje/artykuly/461450,biblioterapia-dzialanie-skutecznosc-biblioterapii